
Susan Engel, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
Το έργο της Susan Engel Η Διανοητική Ζωή των Παιδιών αποτελεί μια λεπτομερή εξερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τα παιδιά κατανοούν τον κόσμο γύρω τους. Η συγγραφέας, ψυχολόγος και ερευνήτρια αναφορικά με τα αναπτυξιακά στάδια του παιδιού, συνδυάζει πορίσματα από την επιστημονική έρευνα, αφηγήσεις από την καθημερινότητα καθώς και προσωπικές παρατηρήσεις.
Ένα από τα βασικά σημεία του βιβλίου είναι η σημασία της περιέργειας στη διανοητική ανάπτυξη των παιδιών. Η Engel υποστηρίζει ότι τα παιδιά είναι φυσικοί στοχαστές και επιστήμονες, μιας και αναζητούν συνεχώς νέες πληροφορίες, για να κατανοήσουν τον κόσμο τους. Έχουν άπλετη φαντασία, τους αρέσει η αφήγηση ιστοριών, η επίλυση προβλημάτων, καθώς και να διαμορφώνουν ιδέες για τον εαυτό τους και τους άλλους. Μέσα από παραδείγματα και εμπειρικές μελέτες, αναλύεται πώς αναπτύσσεται η σκέψη των παιδιών σε διαφορετικές ηλικίες και συνθήκες.
Βέβαια, το εκπαιδευτικό σύστημα και οι κοινωνικές δομές δε φαίνεται να συμπορεύονται με τα επιστημονικά δεδομένα, αλλά αντιθέτως να τα προσπερνούν, όπως επισημαίνει η συγγραφέας. Ένα από τα κύρια προβλήματα που αναδεικνύει η Engel είναι η καταστολή της φυσικής ροπής προς την περιέργεια. Το σχολείο, αντί να καλλιεργεί την ερευνητική διάθεση των παιδιών, συχνά επικεντρώνεται στην αποστήθιση γνώσεων και τη συμμόρφωση σε αυστηρά δομημένα προγράμματα. Οι μαθητές πολύ σπάνια έχουν την ευκαιρία να θέτουν ερωτήσεις και να εξερευνούν θέματα που τους ενδιαφέρουν πραγματικά. Μαθαίνουν να συζητούν όλο και λιγότερο και αποτρέπονται από το να εκφράζουν προσωπικές ιστορίες και αφηγήσεις – απαραίτητα θεμέλια για τη γνωστική τους ανάπτυξη. Παράλληλα, το εκπαιδευτικό σύστημα δε φαίνεται να λαμβάνει υπόψιν τις ατομικές διαφορές στον ρυθμό μάθησης και την ποικιλομορφία στη σκέψη των παιδιών. Δε φαίνεται δηλαδή να υπάρχει η απαραίτητη ευελικία, ούτως ώστε τα παιδιά να μάθουν με τρόπους που ταιριάζουν στη φυσική τους τάση για εξερεύνηση και ανακάλυψη.
Η διανοητική ζωή των παιδιών ένα βιβλίο που απευθύνεται τόσο σε γονείς και εκπαιδευτικούς όσο και σε οποιονδήποτε ενδιαφέρεται να κατανοήσει βαθύτερα τον τρόπο που σκέφτονται τα παιδιά. Η Engel προσφέρει μια πολύ ενδιαφέρουσα οπτική, προτρέποντάς μας να δώσουμε περισσότερη προσοχή στις διανοητικές διεργασίες των παιδιών.
(Μαρία Μπαζιώνη Φιλόλογος-Γλωσσολόγος)